Болон процесі. ЖМП Болон процеси. 1 Жоары мектеп педагогикасыны дамуы 3 2 Болон процесі 4

Присоединение к Болонскому процессу

Страны присоединяются к Болонскому процессу на добровольной основе через подписание соответствующей декларации. При этом они принимают на себя определённые обязательства, некоторые из которых ограничены сроками:

• с 2005 года начать бесплатно выдавать всем выпускникам вузов стран-участников Болонского процесса европейские приложения единого образца к дипломам бакалавра и магистра;
• до 2010 года реформировать национальные системы образования в соответствии с основными положениями Болонской декларации.

Основные цели Болонского процесса

Дүниежүзі тарихы_10-cынып_Өнер — қоғам дамуының көрінісі_ҚазіргіЖердегі тіршіліктің дамуы Қосымша1.docx47 мектеп 2 сабақ.docxЖазғы Мектеп.docxоқуға құштар мектеп.pptМифология, дін және философия. Қоғам дамуындағы мифтің рөлі-meli«МӘҢГІЛІК ЕЛ» ЖАЛПЫҰЛТТЫҚ ИДЕЯСЫ НЕГІЗІНДЕ МЕКТЕП ЖАСЫНА ДЕЙІНГІББМЖ отчеть Нұр интеллектуалды мектеп.docx1. 1 Бастауыш мектеп о_ушыларына с_йлем м_шелері туралы т_сінік 8 сынып Физика пәнінен мектепшілік олимпиада Школьный тур олимпи

1 Жоғарғы мектеп педагогикасының дамуы 3

2 Болон процесі 4

2.1 Болон процесі туралы жалпы ақпарат 4

2.2 Болон процесінің мақсаты мен қатысушылары 4

2.3 Болон процесінің негізгі ережелері 5

2.4 Қазақстанның Болон процесіне қосылуы 6

3 Қазіргі білім беру жүйесінің интеграциясы 8

Решение участвовать в добровольном процессе создания Европейского пространства высшего образования было оформлено в Болонье представителями 29 стран. На сегодняшний день процесс включает в себя 47 стран-участниц из 49 стран, которые ратифицировали Европейскую культурную конвенцию Совета Европы (1954). Болонский процесс открыт для присоединения других стран.

Основные положения Болонской декларации

Цель декларации — установление европейской зоны высшего образования, а также активизация европейской системы высшего образования в мировом масштабе.

Декларация содержит семь ключевых положений:

• Принятие системы сопоставимых степеней, в том числе, через внедрение приложения к диплому для обеспечения возможности трудоустройства европейских граждан и повышения международной конкурентоспособности европейской системы высшего образования.
• Введение двухциклового обучения: предварительного (undergraduate) и выпускного (graduate). Первый цикл длится не менее трех лет. Второй должен вести к получению степени магистра или степени доктора.
• Существенное развитие мобильности учащихся (на базе выполнения двух предыдущих пунктов). Расширение мобильности преподавательского и иного персонала путем зачета периода времени, затраченного ими на работу в европейском регионе. Установление стандартов транснационального образования.
• Содействие европейскому сотрудничеству в обеспечении качества с целью разработки сопоставимых критериев и методологий
• Внедрение внутривузовских систем контроля качества образования и привлечение к внешней оценке деятельности вузов студентов и работодателей
• Содействие необходимым европейским воззрениям в высшем образовании, особенно в области развития учебных планов, межинституционального сотрудничества, схем мобильности и совместных программ обучения, практической подготовки и проведения научных исследований.

Болон процесі деп жоғары білімнің еуропалық бірегей кеңістігін жасау процесін айтады. Ол соңғы жылдары еуропалық аймақта қарқынды дамып келе жатқан интеграциялық үрдістердің айқын көрінісі болып табылады. Еуропада біртіндеп бірегейленіп келеді: ортақ экономикалық кеңістік құрылды, шекаралар ашылды, бірегей валюта енгізілді, ортақ еуропалық еңбек нарығы қалыптастырылды. Бұл жағдайларда жоғары білім жүйесінің ала-құлалығы, берілетін біліктіліктердің сәйкессіздігі жоғары білікті жұмыс күшінің ұтқырлығын тежейді.

Болон процесі тарихында үш кезеңді:
1) алғышарт: Университеттердің Ұлы Хартиясынан (1988 ж.) Болон Декларациясына дейін;
2) басталуы: Болон Декларациясы (1999 ж.);
3) дамуы: Болон Декларациясынан кейін.

Еуропалық университеттер қауымдастығын және жоғары білімнің бірегей еуропалық кеңістігін құру идеясын Итлиядағы және жалпы Еуропадағы ең ежелгі Болон университеті ұсынып отыр. 1986 жылы өзінің 900 жылдық мерейтойына дайындалу барысында, ол Еуропаның барлық цуниверситеттеріне Университеттер Ұлы Хартиясын — Magna Charta Universitarum – қабылдауға үндеу тастады. Бұл ұсыныс ерекше ынтамен қабыл алынды және 1988 жылғы мерекелік салтанат барысында университеттік білімнің тұрақты құндылықтарын және әмбебаптығын ұсынатын, сонымен қатар олардың арасындағы тығыз байланысқа шақыратын бұл құжатқа 80-ге жуық ЖОО-дары ректорлары қол қойды.

Біртіндеп еуропалық жоғары білімнің ықпалдасу үдерісі университет деңгейінен мемлекеттік деңгейге көтеріле бастады. 1998 жылы Париждегі әлемге әйгілі Сорбон университеті қабырғасында мерейтой барысында 4 елдің білім министрлері (Франция, Ұлыбритания, Германия, Италия) кеңесі болып өтті. Олар қол қойған «Жоғары білімнің еуропалық жүйесінің сәулетін үйлестіру туралы» Сорбон декларациясы алғашқы рет еуропалық жоғары білім аймағын жасаудың стратегиялық мақсатын дәлелдеді және оқиғалардың бұдан әрі дамуын жеделдетті.

Ал 1999 жылы Magna Charta отаны Болоньяда тарихи жағдай орын алды, білімге жауапты отыз еуропалық министрлердің Бірінші конференциясы өтті. Олар қабылдаған, «Еуропалық жоғары білім аймағы» декларациясы салыстырмалылыққа жеткізетіннегізгі мақсаттарды және Еуропа елдеріндегі жоғары білімнің ұлттық білім беру жүйелерін үндестіруді анықтады. 2010 жылы аяқталуы тиіс Болон процесі осы декларациядан бастау алады.

Бұдан әрі еуропаның білім министрлерінің кездесулері тұрақты түрде өте бастады және әр кездесу сайын Болон процесі қатарына жаңа елдер қосылатын болды. 2001 жылы министрлер Прагада бас қосты, 2003 жылы – Берлинде кездесті. Берлин конференциясы барысында Болон Декларациясына қол қойған елдер саны, Ресейді қоса алғанда қырыққа жетті. Төртінші кездесу Норвегияның Берген қаласында 2005 жылдың мамыр айында өтті. Ол жерде Болон процесіне енуге Украинамен бірге бұрынғы Кеңес Одағының бес елі құлық танытты. Бесінші кездесу 2007 жылы Лондонда, ал алтыншысы – 2009 жылы Левен/ Лувен-ла-Невада, жетіншісі – 2010 жылы Будапештте, сегізіншісі – 2012 жылы Бухарестте орын алды. Қазақстан Болон Декларациясына 2010 жылы қол қойды.

Министрлердің шектік конференцияларынан бөлек Болон процесі шеңберінде, оның жекелеген аспектілеріне арналған бірқатар халықаралық шаралар да өткізіледі.

Болон процесінің негізгі мақсаттары

Болон декларациясы мәтінінде интеграциялық үдерістің алты негізгі мақсаты тұжырымдалған:

1. Жеңіл түсінілетін және салыстырмалы деңгейлер жүйесін қабылдау, оның ішінде еуропалық азаматтардың еңбекпен қамтылуын және еуропалық жоғары білім жүйесінің халықаралық бәсекеге қабілеттілігін арттыру мүмкіндігін қамтамасыз етуге арналған жалпы Еуропалық дипломға Қосымшаны енгізу арқылы.
2. Деңгейге дейінгі (undergraduate) және деңгейден кейінгі (graduate) — екі циклге негізделген жүйені қабылдау. Екінші циклге қол жеткізу ұзақтығы үш жылдан кем болмайтын оқытудың бірінші циклын сәтті аяқтауды талап етеді. Бірінші циклді аяқтағанда берілетін дәреже, еуропалық еңбек нарығында талап етілетін тиісті деңгейдегі біліктілік болуы тиіс. Екінші цикл көптеген Еуропа елдеріндегідей магистр дәрежесіне және/немесе доктор дәрежесіне қол жеткізуге алып келуі тиіс.
3. Кең ауқымды студенттік ұтқырлықты қолдаудың тиісті құралы ретінде ECTS – еуропалық кредитті трансферлеу жүйесі — үлгісі бойынша кредиттер жүйесін енгізу. Кредиттер қабылдаушы мүдделі университеттер оларды таныған жағдайда, жоғары болып табылмайтын, оның ішінде бүкіл өмір бойына білім алу (lifelong learning – LLL) шеңберінде де алынуы мүмкін.
4. Төмендегілерге назар аудара отырып, еркін қозғалысты тиімді жүзеге асыруда кедергілерді артқа тастау жолымен ұтқырлыққа көмектесу:
    •  оқушыларға білім алуды және практикалық дайындықты, сонымен қатар ілеспе қызметтерді алуға қол жеткізу мүмкіндігін қамтамасыз етуі тиіс;
   •  оқытушыларға, зерттеушілерге және әкімшілік қызметкерлерге, олардың заңмен белгіленген құқықтарына еш зиянсыз, еуропалық аймақта зерттеулер, оқытулар және машықтанулар өткізуіне жіберген уақыты кезеңдері танылуы қамтамасыз етілуі тиіс. 
5. Салыстырмалы критерийлер және әдіснамаларды әзірлеу мақсатында, білім беру сапасын қамтамасыз етуде еуропалық әріптестікке көмектесу.
6. Жоғары білімдегі қажетті еуропалық көзқарастарға көмек көрсету, әсіресе оқу жоспарларын дамытуға, институт аралық әріптестікке, ұтқырлық сызбаларына, бірлескен оқыту бағдарламаларына, ғылыми зерттеулерді өткізуге және практикалық дайындалуға қатысты.

Жоғарыда айтылғандардан, болашақ еуропалық үйлестірілген үлгі үшін көптеген еуропалық және тек еуропалық қана емес елдерде әртүрлі нұсқаларда қолданылатын, Ұлыбритания мен АҚШ үшін әдеттегі болып табылатынжоғары білімнің екі деңгейлік жүйесі (бакалавриат – магистратура) болып табылады. Екі деңгейлік жүйені таңдау үшін дәлелді негіздер болуы тиіс. Қазіргі таңда білімді тұрақты түрде толықтырып отыру қажет. Сондықтан, түлекті ауқымды дайындықтан өткізу және білімін, шеберлігін және машықтарын қажеттілігіне байланысты толықтыруға, жаңғыртуға үйрету қажет. Бакалавриат осындай дайындыққа бағытталған (әртүрлі жүйелерде – 3-тен 4 жылға дейін). Бакалавриат аяқталған жоғары білім береді, бакалавр дипломын алған түлектер тиісті штаттық қызметтерді атқара алады. Магистратура (әдетте 1 – 2 жыл) бір жақты және тереңдетілген мамандандыруды меңзейді, магистрант негізінен ғылыми-зерттеушілік және/немесе оқытушылық жұмыстарға бағытталған.

Кәсіптік білімге заманауи көзқарастың негізгі ерекшелігі оның үздіксіздігі, біліктілікті тұрақты түрде жетілдірудің, бүкіл өмір бойына оқудың (LLL) қажеттілігі болып табылады.  Болон декларациясында бұл жағдайға ерекше назар аударылған.

Болон процесінің 2010 жылға дейінгі негізгі мақсаттары:

• жоғары білімнің еуропалық аймағын азаматтардың, еңбекке қамтылу мүмкіндігімен ұтқырлықтарын дамытудың негізгі бағыты ретінде құру;
• Еуропаның зияткерлік, мәдени, әлеуметтік және ғылыми-техникалық әлеуетін қалыптастыру және бекіту;
• Еуропалық жоғары мектептің әлемдегі беделін арттыру;
• Еуропалық ЖОО-дарының студенттер, қаржы, ықпал үшін басқа білім беру жүйелерімен күресіндегі бәсекеге қабілеттілігін қамтамасыз ету;
• жоғары білімнің ұлттық жүйелерінің салыстырмалылығына және үйлесімділігіне қол жеткізу;
• білім сапасын арттыру;
• университеттер еуропалық сананың тасымалдаушысы ретінде қарастырылатын, еуропалық мәдени құндылықтарды дамытудағы университеттердің орталық рөлін арттыру.

Болон процесіне қатысушылар:
Мемлекеттер Болон процесіне ерікті түрде тиісті декларацияға қол қоя отырып кіреді.

КІРІСПЕ

Жоғары мектеп педагогикасы екі түрлі мағынада қарастырылады: жеке тұлғаның дамуы мен тәрбиесіне бағытталған адамның іс-әрекеті; іс-әрекеттің заңдылықтарын, ұстанымдарын, әдістерін ашатын ғылыми теория. Адамның іс-әрекеті сияқты педагогика да адаммен бірге пайда болып, адам санасының өсуі, ойлаудың пайда болуы, адамның өмірден жинаған тәжірибелері, алдыңғы және кейінгі буын жас ұрпақтың қарым-қатынасы, педагогикалық ойлардан туған. Жоғары мектеп педагогикасы – тәрбие заңдылықтарының ұстанымы мен жоғары оқу орындарындағы жоғары білікті маман иесін даярлайтын ғылым саласы.

Болон процесі дегеніміз – еуропа аймағындағы жоғары білім беруді және ғылыми зерттеулерді қорғау және жақсарту құралы, мөлдірлік пен мобильділікті көтеру құралы болып табылады. Болон процесі жоғары оқу орнының қоғамдағы орнын мойындайды және сапаға ерекше мән береді, бірақ сапаны қолдау мен оны жоғарылату, жүйе мен оның кадрларына берілетін мемлекеттік инвестицияны көтеруді талап ететіндігін айтады.

ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ БОЛОН ПРОЦЕСІ

2010 жылғы наурыз айында Қазақстан ресми түрде Болон декларациясына қосылып, Жоғары білім берудің еуропалық аймағының 47- мүшесі және еуропалық білім беру кеңістігінің толық құқылы мүшесі ретінде танылған алғашқы Орталық Азия мемлекеті болды.

Болон процесіне қосылған соң Қазақстанның жоғары білім беру жүйесінде елеулі өзгерістер болды.

1. Қазақстандық жоғары оқу орындарының қазіргі таңда әлемнің 650 университеті қол қойған Университеттердің Ұлы Хартиясына қосылуы орын алды. Бұл отандық білім беруді еуропа стандарттарына жақындатуға мүмкіндік береді. Ұлы Хартияға 60-тан аса қазақстандық университеттер қол қойды.

2. Болон декларациясының принциптеріне негізделген, мамандарды дайындаудың үштік моделі жүзеге асырылды: бакалавр – магистр – PhD доктор.

Қазақстан Республикасының білім беру жүйесінің жағдайы мен дамуы туралы Ұлттық баяндаманың мәліметтері бойынша магистранттарды дайындау еліміздің 118 университетінде жүргізіледі, онда 32 527 адам білім алады, оның ішінде 16 220-ы мемлекеттік тапсырыс бойынша оқиды. Бітіру кезінде магистранттардың 92%- ы қорғап шығады.

Жетекші шетелдік жоғары оқу орындарымен серіктестікте 16 жоғары оқу орнында PhD докторларын дайындау жүргізіледі. 2014 жылғы докторанттар саны 2063 адамды құрады.

3.Жоғары оқу орындарының оқу процесіне озық технологиялар мен оқыту жүйелері енгізілді: барлық жоғары оқу орындарына оқытудың кредиттік технологиясы енгізілді, 38-інде қос дипломды білім беру, 42-інде қашықтықтан оқыту жүзеге асырылады. Дублин дексрипторларына сәйкес модульдік білім беру бағдарламаларын, силлабустарды әзірлеу жүзеге асырылуда, Ұлттық біліктілік шеңбері құрылды.

4. Студенттердің академиялық ұтқырлығы аясында сынақтық бірліктерді қайта есептеу негізіне (European Credit Transfer System) қабылданды, ECTS бойынша жаңа нұсқаулық (2015 жылғы 14-15 мамырда Ереван конференциясында білім министрлерімен бекітілген) енгізілуде.

5. ҚР БҒМ профессор-оқытушылар құрамы мен студенттердің академиялық мобильділігіне қаражат бөледі, сондай-ақ жоғары оқу орындары тарапынан да академиялық мобильділікке қаражат бөлінеді.

Болон процесі және академиялық ұтқырлығы орталығының 2014 жылғы ресми мәліметтеріне сәйкес 52 жоғары оқу орны 1726 шетел ғалымдарын шақырған (2013 жылы – 1 533 адам, 2012 жылы – 1 349 адам, 2011 жылы – 1 717 адам, 2010 жылы – 418 адам, 2009 жылы – 389 адам).

Еуропа мемлекеттерінен – 785 ғалым, Шығыс Азиядан – 85 ғалым, Оңтүстік Шығыс Азиядан – 32 ғалым, АҚШ-тан – 140 ғалым, Ресей Федерациясынан – 498 ғалым, Беларусь Республикасынан – 28 ғалым, басқа мемлекеттерден – 158 ғалым шақырылған. Шетелдік оқытушылар мен кеңес берушілерді шақыру мемлекеттік тапсырыс аясында және жоғары оқу орнының бюджеттік емес қаражаты есебінен жүзеге асырылады.

2009 жылдан 2014 жылдар аралығында барлығы 6927 шетелдік ғалымдар мен кеңес берушілер шақырылған.

Академиялық ұтқырлықты дамыту мақсатында 2014 жылы жоғары оқу орындары шетелге 1 семестрден кем емес мерзімге 805 студентті жіберді. Оның ішінде 740 адам Еуропаға, АҚШ-қа – 52, Шығыс Азияға – 12, Ресей Федерациясына – 1 адам барды. Мемлекеттік бюджет есебінен 2014 жылы шетелде 616 бакалавр және 189 магистрант білім алды.

Тұтастай алғанда, әр түрлі мамандықтар бойынша 2011 жылдан бастап академиялық ұтқырлық бағдарламасы жүзеге асырылған кезеңде бакалавриаттың 1520 студенті және 1042 магистрант шетелде білім алған.

6. Салғастырмалы критерийлер мен әдіснаманы әзірлеу мақсатында сапаны қамтамасыз етудегі еуропалық ынтымақтастыққа көмектесу үшін ҚР БҒМ Аккредиттеу агенттіктерінің ұлттық тізімін құрды, оның ішіне Білім беру сапасын қамтамасыздандыру тәуелсіз агенттігінен (IQAA) басқа тағы бір ұлттық және 8 шетелдік агенттік енді. 2009-2015 жылдар аралығында БСҚА 50 жоғары оқу орнын институционалдық аккредиттеуден және 1100 бағдарламаны аккредиттеуден өткізді, әлемнің 25 мемлекетінен 153 шетелдік сарапшы, 1100-ға жуық отандық сарапшы, оның ішінде 190 студент пен 200-ден аса жұмыс берушілер шақырылды. Агенттікте Жоғары білім берудің еуропалық кеңістігінде жоғары білім беру сапасын қамтамасыз етуге арналған стандарттар мен нұсқаулықтарды аккредиттеу стандарттарымен үйлестіру жұмыстары жүргізілуде.

2014 жылғы Ұлттық баяндама мәліметтері бойынша, жалпы 115 жоғары оқу орнының 66-сы (57%) ұлттық институционалдық аккредиттеуден өтті.

Халықаралық мамандандырылған аккредиттеуден жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білім берудің 139 мамандығы бойынша 22 қазақстандық оқу орны (19%) өтті.

Институционалдық және бағдарламалық аккредиттеу стандарттарына сәйкес сапаны қамтамасыз етудің ЖОО-ішілік жүйесін ендіру және ЖОО-ның қызметін сыртқы бағалауға студенттер мен жұмыс берушілерді тарту жүзеге асырылып, жұмыс берушілер мен студенттер қатарынан сарапшылардың кеңейтілген базасы құрылуда.

1 Болон процесі туралы жалпы ақпарат

Болон процесі демократиялық жоғары технологиялық ақпараттық нарықтық қоғам талаптарына сай келетін және жеке бағыттылықты, таңдау еркіндігін және өзіндік білім жолын игерумен, білім жинаудың ақпараттық-ізденімпаздық сипатын қалыптастыруды мақсат тұтады. Болон процесінің басты мақсаттарының құрамында еуропалық мәдени құндылықтарды дамытудағы университеттердің негізгі басты орнын мойындау; жоғары білімді қоғам талаптарына сай бейімдеу қажеттігі; білім орталықтарына қол жеткізу мақсатындағы азаматтардың жұмылуы; түлектердің кәсібін айқындауда түсінуге жеңіл, салыстыруға боларлықтай дәрежелер мен мамандықтар қабылдау; әртүрлі мәдениеттерге, тілдерге, ұлттық жүйелерге сый-құрметпен қарау; университеттік автономияны және академиялық еркіндіктерді дамыту; үздіксіз білім беру; Болон процесі мүшелерінің арасында сенім философиясын орнату жатады. Ресми заңдық тұрғыда Болон процесі Батыс Еуропа мен Қазақстанда қалыптасқан кәсіби білім деңгейін біркелкі «бакалавр-магистр» формуласымен теңестіріп, қазақстандық жоғары білім құжаттарының Еуропада мойындалуына жол ашып, мүмкіндік береді.

Болон процесі (Болондық қайтақұрылулар) – жоғары білім министрлерінің Декларациясына сәйкес, еуропалық жоғары білім жүйесін жақындату процесін белгілеу үшін жиі пайдаланылып жүрген термин. (Париж, 1998; Болонья, 1999; Прага, 2001; Берлин 2003).

1 Жоғарғы мектеп педагогикасының дамуы

Жоғары мектеп педагогикасы – тәрбие заңдылықтарының ұстанымы мен жоғары оқу орындарындағы жоғары білікті маман иесін даярлайтын ғылым саласы. Жоғары мектеп педагогикасы екі түрлі мағынада қарастырылады. Олар: 1) жеке тұлғаның дамуы мен тәрбиесіне бағытталған адамның іс-әрекеті; 2) іс-әрекеттің заңдылықтарын, ұстанымдарын, әдістерін ашатын ғылыми теория. Адамның іс-әрекеті сияқты педагогика да адаммен бірге пайда болып, адам санасының өсуі, ойлаудың пайда болуы, адамның өмірден жинаған тәжірибелері, алдыңғы және кейінгі буын жас ұрпақтың қарым-қатынасы, педагогикалық ойлардан туған.

Жоғары мектеп педагогикасы өз алдына ғылыми білім болуы жоғары мектептің қазіргі өндіріс саласына мамандар даярлауды жетілдіруде және тиімділігін арттырудың қажеттілігінен туындап отыр. Оның басты міндеті — мамандарды кәсіби іс-әрекетке қазіргі ғылым мен тәрбиенің қол жеткен негізінде даярлау. Жоғары мектеп педагогикасының мақсаты – студенттерді оқу орындарының кез келген түрімен байланыстыратын педагогикалық іс-әрекетке даярлау.

Жоғары мектеп педагогикасының міндеттері:

• студенттерді болашақ мамандықтың теориясы және технологиясымен танысуға бағыттау;
• студенттерді жоғары мектеп педагогикасы саласындағы өзекті зерттеу мәселелерін анықтап, талқылауға жағдай туғызу;
• студенттерді жоғары оқу орындары мен жалпы мектеп арасындағы байланысты жан-жақты зерттеуге баулу.

Жоғары мектеп педагогикасының объектісі – жоғары оқу орындарын басқару жүйесі, жоғары оқу орындарындағы білім саласы, педагогикалық жүйелер. Аталаған жүйелерге академиялық топтар, курстар, факультеттер, жоғары оқу орындары, қоғамдық ұйымдар мен қалыптасулар, студенттер, оқытушылар, білім министрлігі мен бөлімдері, т.б. жатады.

Жоғары мектеп педагогикасы философия, психология, жалпы педагогика, логика, тарих, математика, этнопедагогика мен этнопсихология т.б. ғылымдармен тығыз байланыста жүзеге асады.

4 Қазақстанның Болон процесіне қосылуы

Болон процесіне қосылғаннан кейін Қазақстанның жоғары білім беру жүйесінде үлкен өзгерістер болды:

• Қазақстандық университеттер әлемнің 650-ден астам университеті қол қойған отандық білім беруді еуропалық стандарттарға жақындататын Университеттердің Ұлы Хартиясына қосылды. 60-тан астам қазақстандық жоғары оқу орындары Magna Carta-ға қол қойды.
• Болон декларациясы принциптеріне негізделген мамандарды даярлаудың үш деңгейлі моделіне көшті: бакалавр — магистр — PhD. Қазақстан Республикасының білім беру жүйесінің жай-күйі және дамуы туралы ұлттық баяндамаға сәйкес (2014 жылдың аяғында) магистранттар еліміздің 118 жоғары оқу орындарында білім алуда, оларда 32527 адам оқиды, оның 16220-сы мемлекеттік тапсырыс есебінен оқиды. Қорғаныспен магистранттарды бітіру 92% құрайды. 16 университетте PhD докторлары шетелдік жетекші университеттермен серіктестікте оқытылуда. 2014 жылы докторанттардың саны 2063 құрады.
• Жоғары оқу орындарының білім беру үдерісіне білім берудің озық технологиялары мен жүйелері енгізілді: барлық университеттерде кредиттік технология енгізілді, 38-де — екі дипломды білім беру, 42-де — қашықтықтан оқыту. Дублиндік дескрипторларға сәйкес модульдік білім беру бағдарламаларын, буындарды әзірлеу жүзеге асырылады; ұлттық біліктілік шеңбері құрылды.
• Студенттердің академиялық ұтқырлығы барысында кредиттік бірліктерді ауыстыру үшін негіз ретінде ECTS (Еуропалық несие аударымдары жүйесі) қабылданды, жаңа ECTS нұсқаулары енгізілуде (2015 жылғы 14-15 мамырда Еуропа елдерінің білім министрлерінің Ереван конференциясында бекітілген).
• Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі профессор-оқытушылар құрамы мен студенттердің академиялық ұтқырлығы үшін қаражат бөледі, академиялық ұтқырлыққа университеттердің өзі қаражат бөледі. 2014 жылы академиялық ұтқырлықты дамыту мақсатында университеттер 805 студентті кем дегенде 1 семестрге шетелге оқуға жіберді, оның 740-ы Еуропаға, 52-і АҚШ-қа, 12-і Шығыс Азияға, 1-і Ресейге кетті. 2014 жылы мемлекеттік бюджеттің есебінен 616 бакалавр және 189 магистрант шетелде оқыды. Жалпы, 2011 жылдан бастап академиялық ұтқырлық бағдарламасын жүзеге асыру кезеңінде 1520 бакалавриат және 1043 бакалавриат студенттері әр түрлі мамандықтар бойынша шетелде оқыды.
• Салыстырмалы өлшемдер мен әдістемелерді әзірлеу мақсатында сапаны қамтамасыз етудегі еуропалық ынтымақтастықты алға жылжыту үшін ҚР БҒМ аккредиттеу агенттіктерінің ұлттық тізілімін құрды, оның құрамына тәуелсіз білім сапасын қамтамасыз ету агенттігімен (IQAA) тағы бір ұлттық және 8 шетелдік агенттіктер кіреді. 2009-2015 жылдар аралығында. NAOKO 50 университетті және 1100-ден астам бағдарламаны институционалды аккредиттеуді жүзеге асырды, 25 елден 153 шетелдік сарапшыларды, шамамен 1100 ұлттық сарапшыларды, оның ішінде 190 студенттер мен 200-ден астам жұмыс берушілерді тартты. Агенттік аккредиттеу стандарттарын Еуропалық жоғары білім беру аймағында жоғары білім сапасын қамтамасыз ету үшін стандарттар мен нұсқаулықтарға сәйкестендіру бойынша жұмыс жүргізуде.

139 жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру мамандықтары бойынша 22 қазақстандық ЖОО (19%) халықаралық мамандандырылған аккредитациядан өтті.

Институционалды және бағдарламалық аккредиттеу стандарттарына сәйкес білім берудің сапасын қамтамасыз ететін университетішілік жүйелер енгізіліп, студенттер мен жұмыс берушілерді университеттер қызметін сырттай бағалауға тарту, жұмыс берушілер мен студенттер арасынан сарапшылардың кең базасы құрылуда.

Ссылки

• Новый официальный сайт
• Старый официальный сайт
• Болонский процесс на сайте Томского государственного университета
• Растко Мочник. Зачем защищать государственное образование и здравоохранение
• Владимир Унковски-Корица. Удар по неолиберализму — студенческие протесты 2006 года
• Журнал «Национальные проекты» — Национальный проект в сфере образования. Болонская декларация и конкурентоспособность выпускников российской высшей школы
• Карта «Болонский процесс в России» на сайте МГИМО—
• «Концепция изменилась?» — Анна Очкина идет «по следам реформаторов от образования», выясняя суть национального проекта «Образование» и Болонской системы
• Система образования в Испании
• Тюгашев Е. А. Философия Болонского процесса
• Фурсов А. И. ВУЗы готовят марионеток
• Бурик М. Болонский процесс в мире и на Украине
• Иванова В. И. Реализация Болонских идей в России: нормативные противоречия // Знание. Понимание. Умение. — 2005. — № 3. — С. 70-74.
• Кислицын К. Н. Болонский процесс как проект для Европы и для России // Электронный журнал «Знание. Понимание. Умение». — 2010. — № 11 — Высшее образование для XXI века.

ҚОРЫТЫНДЫ

Болон процесі – еуропа аймағындағы жоғары білім беруді және ғылыми зерттеулерді қорғау және жақсарту құралы, мөлдірлік пен мобильділікті көтеру құралы болып табылады. Болон процесі жоғары оқу орнының қоғамдағы орнын мойындайды және сапаға ерекше мән береді, бірақ сапаны қолдау мен оны жоғарылату, жүйе мен оның кадрларына берілетін мемлекеттік инвестицияны көтеруді талап ететіндігін айтады.

Болон реформалары «нәтижелерге бағытталу» және «студенттік орталықтандырылған оқыту» терминдерімен сипатталады. Бұл жерде сөз оқыту нәтижелерін кең мағынада түсінуде болып отыр. Осы терминдер ECTS, модуляризациямен және институционалдық еркіндікпен байланыста болуды болжай отырып, педагогикалық практиканың алға жылжуының негізгі элементтері болуы керек.

Болон процесінің үш деңгейінің арасында баланс болу керек: өкіметке, жоғары оқу орындарына және студенттерге қатысты еуропалық деңгейде белгіленген мақсаттар; процесті жүзеге асырудағы ЖОО-дардың алатын негізгі рөлі; ұлттық стратегиялардың рөлі және алдыңғы екі деңгейдің бірігуіндегі және әрбір елдегі процестерге көмек көрсетудегі заңдылықтар.

Болон процесі – жалпы қызмет принциптеріне негізделген жоғары білімнің біріңғай еуропалық жүйесінің құрылу процесі.

Болон реформалары «нәтижелерге бағытталу» және «студенттікорталықтандырылған оқыту» терминдерімен сипатталады. Бұл жерде сөз, оқыту нәтижелерін кең мағынада түсінуде болып отыр. Осы терминдер ECTS, модуляризациямен және институционалдық еркіндікпен байланыста болуды болжай отырып, педагогикалық практиканың алға жылжуының негізгі элементтері болуы керек.

Болон процесінің үш деңгейінің арасында баланс болу керек: өкіметке, жоғары оқу орындарына және студенттерге қатысты еуропалық деңгейде белгіленген мақсаттар; процесті жүзеге асырудағы жоолардың алатын негізгі рөлі; ұлттық стратегиялардың рөлі және алдыңғы екі деңгейдің бірігуіндегі және әрбір елдегі процестерге көмек көрсетудегі заңдылықтар.

Достоинства и недостатки

Одна из серьёзных проблем интеграции российской системы образования в Болонский процесс — недостаточно полная информированность должностных лиц как о текущем положении дел в российском и европейском образовании, так и о целях Болонского процесса.

По мнению большинства российских экспертов в области высшего образования, а также ведущих российских учёных переход России на двухуровневую систему приведёт к окончательному развалу всей отечественной системы высшего образования.

3 Болон процесінің негізгі ережелері

Декларация алты негізгі ережеден тұрады:

• Салғастырмалы деңгейлердің жүйесін, оның ішінде еуропа тұрғындарының жұмысқа орналасу мүмкіндігін қамтамасыз ету және еуропалық жоғары білім беру жүйесінің халықаралық бәсекеге қабілеттілігін арттыру үшін дипломға қосымшаны енгізу арқылы қабылдау.
• Үштік білім беру жүйесін қабылдау: бакалавриат- магистратура- докторантура.
• Студенттердің ұтқырлығын айтарлықтай дамыту (алдыңғы екі пунктті орындау негізінде). Еуропалық аймақта жұмысқа жұмсалған уақыттың кезеңін есептеу арқылы оқытушының және басқа қызметкерлердің ұтқырлығын кеңейту. Трансұлттық білім беру стандарттарын орнату.
• Сапаны қамтамасыз етудегі еуропалық ынтымақтастыққа салғастырмалы критерийлер мен әдіснамаларды әзірлеу мақсатында жәрдемдесу.
• Жоғары білім беру, әсіресе оқу жоспарларын дамыту, институтаралық ынтымақтастық, ұтқырлық және бірлескен оқыту бағдарламасының сызбалары, тәжірибелік дайындық және ғылыми зерттеулерді жүргізу салаларында қажетті еуропалық көзқарастарға жәрдемдесу.

2 Болон процесінің мақсаты мен қатысушылары

1998 жылы Париж университетінің 800 жылдық мерейтойына қатысқан, еуропалық төрт мемлекеттің (Франция, Германия, Ұлыбритания және Италия) білім министрлері Еуропада жоғары білім берудің еуропалық сегментациясы ғылым мен білімнің дамуына кедергі келтіреді деген пікірге түйісті. Олар Сорбон декларациясына (ағыл. Sorbonne Joint Declaration, 1998) қол қойды. Декларацияның мақсаты – студенттермен және түлектермен қатар, қызметкерлердің біліктілігін арттыру үшін ұтқырлықты қолдайтын, Еуропалық жоғары білім беру кеңістігінің стандарттауы бойынша жалпы ережелерді құруға түйінделеді. Сонымен қатар, ол еңбек нарығында заманауи біліктілік талаптарына сәйкестікті қамтамасыз етуі қажет болатын.

Сорбон декларациясының мақсаттары 1999 жылы, барлық жоғары оқу орындарының тәуелсіздігін және дербестігін сақтау қажеттілігін нақтылай отырып, жоғары білім берудің еуропалық кеңістігінің бәсекелестік қабілеттін арттыру міндетін өз мойындарына алуға 29 мемлекеттің дайын екендігін білдіргені Болон декларациясына қол қойылу кезінде расталды. Болон декларациясының барлық ережелері, қатаң заңды міндеттемелер ретінде емес, ерікті келісім процесінің шаралары ретінде бекітілді. .

Болон процесінің негізгі мақсаттары:

• жоғары білім беруге қол жеткізуді кеңейту;
• еуропалық жоғары білімнің сапасын және тартымдылығын ары қарай арттыру;
• студенттер мен оқытушылардың ұтқырлығын кеңейту;
• сонымен қатар барлық академиялық деңгейлер мен басқа біліктіліктер еңбек нарығына бағытталуы керектігі есебінен жоғары оқу орындарының түлектерінің табысты жұмысқа орналасуын қамтамасыз ету.

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР

• Хмель Н.Д. Біртұтас педагогикалық процесті жүзеге асырудың теориясы мен технологиясы, Алматы 2005ж.
• Шалғынбаева Қ.Қ., Албытова Н.Б., Сламбекова Т.С. Жоғары мектеп педагогикасы, Алматы 2014ж.
• Сатымбекова К.Б., Кыдырова Ж.Ш., Керимбек Г.К., Сулейменова И.А. Анализ Современной Системы Образования Казахстана В Контексте Глобальной Интеграции // Современные проблемы науки и образования. – 2014. – № 4.;
• Интернет ресурс http://www.edu.gov.kz
• Интернет ресурс https://iqaa.kz/kz/bolon-protsesi

3 Қазіргі білім беру жүйесінің интеграциясы

Интеграция дегеніміз — бұл жаңа элементтердің пайда болуына әкелетін және жүйенің тиімділігінің маңызды индикаторы болып табылатын әр түрлі элементтердің өзара әрекеттесу процесі мен нәтижесі, өйткені ол оның тұтастығына әкеледі. Оның түпкі мақсаты — адамның өзін-өзі дамытуы.

Білім беру — бұл қоғамның елеулі пайдасы болып табылатын, жеке тұлғаның, отбасының, қоғам мен мемлекеттің мүдделері, сондай-ақ алынған білім, білік және білім беру қажеттіліктерінің жиынтығы үшін жүзеге асырылатын, тәрбиелеу мен оқытудың мақсатты процесі.

Білім берудегі интеграция — бұл адамдардың шығармашылық ойлауын дамытуға бағытталған механизм. Білім беру тек білімді игеру процесі ғана емес, сонымен қатар адамзат әлеуметтенуінің тәсілі болып табылады, сонымен қатар ол әлемнің тұтас біртұтас бейнесін құруға мүмкіндік береді, шығармашылық әлеуеттің дамуына ықпал етеді, сонымен қатар жеке пәнді игерудегі мозаиканы жояды, сонымен қатар алынған мамандық саласындағы білімнің бүкіл жүйесін.

Заманауи әлемдегі адамзат жас ұрпақтың білім деңгейін көтеретін жаңа тәсілдерді енгізуді талап етеді.

Педагогикадағы интеграция — қоршаған әлемге тез бейімделудің дұрыс әдісі.

Білім беру мекемесіндегі интеграциялық процестердің дамуы барлық оқушылардың дамуына ықпал етеді, даралықтың барлық салаларына әсер етуді үйлестіруді қамтамасыз етеді және жаңа білімді алу үшін педагогикалық процеске белсенді қатысуды қамтамасыз етеді, сонымен қатар олардың қажеттіліктері мен қызығушылықтарын қанағаттандырып, өмір бойы өзін-өзі жүзеге асырады және өзін-өзі дамытады. Әрине, маңызды компонент ғылым, мәдениет, техника және өндіріс саласындағы заманауи жетістіктерге негізделген білім беру болып табылады.

Интеграция бірнеше тәсілдерден тұрады:

• Көлденең — бірдей ғылыми білімге негізделген пәнаралық байланысты орнатады. Бұл қайталанудың алдын алады және оқу уақытын үнемдейді;
• Тігінен. Онымен пәнаралық байланыстар ойлаудың барлық жалпы түрлерін (физикалық-математикалық, гуманитарлық және экологиялық және т.б.) қалыптастыруға қызмет етеді.

• техникалық және әдістемелік жабдықтау деңгейін көтеру;
• білім беру үдерісіне инновацияларды енгізу;
• білім беру қызметтерінің сапасын арттыру және қол жетімділікті қамтамасыз ету;
• өзіндік құнын төмендету.

Қазіргі білім берудегі интегративтілік қағидасы жеке тұлғаны әлеуметтендіру құралы ретінде білім беру процесін жүзеге асыруға бағытталған.

Қазіргі білім беруде интеграциялық даму тенденциялары мемлекеттік саясатқа, сондай-ақ барлық білім беру мекемелерінің мүдделеріне сәйкес келеді. Сонымен, интеграция білім беру үдерісіне қосылуы керек деп айта аламыз, бірақ ол дәстүрлі пәндерді оқытумен алмастырылмауы керек, алған білімдерін бір жүйеге біріктіруі керек.

Қорытындылай келе, білім беру интеграциясы оқушыға жақсы білім беріп, барлық элементтер өзара байланысты әлемді тұтастай елестетуге және осындай білімді күнделікті өмірде қолдануға үйрету керек екенін ескереміз. Интеграция жағдайында барлық оқушылардың өзара әрекеттесу процестерін қолдауға бағытталған педагогикалық іс-әрекеттің де маңызы зор болатындығын қосу керек.

Форумы

Совместно с конференциями министров в рамках Болонского процесса проводятся организационные форумы.

Участники Болонского процесса

В рамках Болонской декларации, раз в два года проводятся конференции министров, министры выражают свою волю посредством коммюнике.

История

Начало Болонского процесса можно отнести к середине 1970-х годов, когда Советом министров Европейского союза была принята резолюция о первой программе сотрудничества в сфере образования.